Posted by updatewe On november - 6 - 2013 Reacties staat uit voor Moeten of Willen?

Afgelopen week las ik in de krant een reportage over schoolkinderen in Ethiopië die voor de Nederlandse kinderpostzegels door fotograaf Anton Corbijn werden geportretteerd. Schoolkinderen die de dag dat in hun dorp een school werd geopend met behulp van de opbrengst van deze actie, als de gelukkigste dag van hun leven beschouwen. Nu kan hun droom om dokter, schoolmeester of verpleegkundige te worden misschien uitkomen! Ze zijn zich heel goed bewust dat alleen onderwijs ze de kans biedt om te ontkomen aan een leven als boer of als meisje dat water pompt bij de put.

Eén van de grotere psychologen, Carl Rogers, stelde dat ieder mens in zijn ontwikkeling wordt gedreven door de zogenaamde actualiseringtendens. Deze stuwende motor duwt ons het liefst in de richting zoals wij diep van binnen, van oorsprong, zijn. Maar al van kleins af aan raken wij er van doordrongen dat, willen wij geaccepteerd worden door onze omgeving, wij ons dienen aan te passen aan de eisen van diezelfde omgeving. In dit geval aan die van onze ouders. Hoe vrij onze opvoeding ook geweest mag zijn, zonder aanpassing kan er geen sprake zijn van overleven en de wil om te (over-) leven zit nou eenmaal in onze natuur. Als kind bén je immers afhankelijk van de zorg en liefde en dus van de regels van je verzorgers. Deze overlevings- of acceptatiedrang kan er voor zorgen, dat in plaats van flink boos te worden als een ander kind gemeen tegen ons doet, we er toch maar voor kiezen onze woede in te slikken en het lieve kleine meisje te spelen. Stel je toch voor dat papa of mama ons niet meer lief vindt! Of, als jongen het niet op een vreselijk huilen te zetten als je van je fiets valt, maar de kiezen op elkaar te klemmen als je je omgeving oppeppend hoort zeggen ‘dat het allemaal toch wel meevalt’.

Afhankelijk van je opvoeding door gezin en school, spelen er ook erfelijke factoren mee die bepalen in welke mate je je aanpast. Maar hoe meer iemand zich aanpast, hoe verder hij of zij verwijderd raakt van zijn eigen ik. We ‘internaliseren’ als het ware de eisen van onze ouders. Het wordt onze tweede natuur en deze maakt dat we ons gedragen, presenteren en keuzes maken alsof ze geheel uit en van onszelf komen. Niet zo vreemd dat er een steeds grotere discrepantie ontstaat tussen wie wij zijn geworden en wie wij van oorsprong zijn. Deze kloof is pijnlijk en om dit gevoel weg te drukken gedragen we ons maar weer zodanig, dat we ons geaccepteerd voelen. We roepen zelfs dat we een zinvol bestaan leiden. Maar eigenlijk is het een vicieuze cirkelwerking; zo te leven en te handelen vormt een gevaar voor onze actualiseringtendens, onze gezonde ontwikkeling. Zo ontstaat een incongruent zelfbeeld. De kans is groot dat deze cirkel steeds benauwder gaat voelen en dat we ons bestaan op den duur als zinloos gaan beschouwen. Dat is het moment dat we ons kunnen gaan afvragen wie we zelf eigenlijk zijn, wat onze eigen identiteit is. Kúnnen, moet ik er duidelijk bij vermelden, want er blijven altijd mensen voor wie het aanpassingsmechanisme veiliger voelt dan het eigen gevoelsleven onder de loep te nemen en stappen te zetten in de hereniging met het ware zelf.

Ik hoop dus maar dat de kinderen in het Ethiopië van Anton Corbijn hun eigen dromen mogen najagen en niet die van hun ouders. Een goede aanzet daartoe is het kopen van de kinderpostzegels. Jammer dat ik de kinderen heb gemist toen zij aan de deur kwamen om hun zegels te verkopen. Ik ga maar eens googlen om ze alsnog via het web aan te schaffen.

Comments are closed.